Exposities
Rotterdam – Nederlands Fotomuseum – Feest van het Fotoboek
tot 20 mei 2012
Het Nederlandse fotoboek staat internationaal in hoog aanzien en wordt geroemd. Recentelijk nog in de woorden van fotograaf en verzamelaar Martin Parr: “The Dutch continue to be the best bookmakers in Europe”. Hoog tijd om eens uitgebreid het licht op het Nederlandse fotoboek te laten schijnen en de enorme rijkdom en allure ervan te tonen.
Nederlands Fotomuseum
Rotterdam – Kunsthal - Warhol’s World – Foto’s uit collectie Cobra to Contemporary
tot 29 april 2012
Ruim veertig foto’s van verschillende fotografen tonen de fascinerende wereld rondom de legende Warhol. Foto’s van Andy Warhol zelf en fotografen om hem heen zoals David McCabe, Ron Galella, Cecil Beaton, Elliott Erwitt, Billy Name en Thomas Hoepker geven een karakteristiek tijdsbeeld van de New Yorkse underground scène in en rond The Factory. Deze studio groeit in de jaren zestig uit tot een legendarische ontmoetingsplaats voor iedereen die iets betekent in de kunst of er iets in wil betekenen. Door zijn grote invloed op het artistieke milieu en zijn cultstatus weet Warhol zich te omringen met talrijke beroemdheden.
Kunsthal
Rotterdam – De Dubbelde Palmboom – David Adams – Justus van Effenblok – een Rotterdams icoon
tot 6 mei 2012
De Australische wereldreiziger-fotograaf David Adams (1968) verhuisde tien jaar geleden van Sydney naar Spangen. Daar deed hij wat elke fotograaf in zo’n geval doet: zijn nieuwe woonomgeving onderzoeken en vastleggen. Het Justus van Effenblok was voor hem een openbaring. Niet eerder had hij een dergelijk voorbeeld van sociale woningbouw gezien.
In Australië was sociale woningbouw niet meer dan een poging om zoveel mogelijk mensen tegen zo laag mogelijke kosten onder te brengen in fantasieloze flats, ergens aan de rand van de stad. Het Justus van Effenblok heeft alles wat sociale nieuwbouw in Adams’ geboorteland ontbeert: visie, karakter en revolutionaire architectuur.
Het woonblok heeft een boeiende geschiedenis. In 1918 kreeg architect Michiel Brinkman opdracht een complex van 264 volkswoningen in de nieuwe wijk Spangen te ontwerpen. Zijn ontwerp was revolutionair: een gesloten woonblok van vier verdiepingen hoog. De bovenwoningen kregen galerijen, zo breed als openbare straten, waar de bakker en de melkboer met hun karren langs de deuren konden gaan. Er was een binnenpark met bankjes en openbare verlichting. Gemeenschappelijke voorzieningen, zoals het badhuis en centrale verwarming, veraangenaamden het leven van de bewoners.
Die glorietijd van het woonblok heeft Adams niet meegemaakt. Toen hij zich in Spangen vestigde was het complex er slecht aan toe en de buurt was een no-go-area. Hij zag een monument in verval.
Zonder opdracht begon Adams met zijn foto-essay. Het eindresultaat is wat hij noemt een visual poem; een persoonlijke, poetische interpretatie van een uniek en monumentaal bouwwerk. Hij legde daarnaast de grootschalige renovatie van het blok vast. In 2010 stelde hij een boek samen met foto’s van het Justus van Effenblok getiteld Close to Silence en deed mee aan het International Photobook Festival in Kassel. Een jury van recensenten kende hem de eerste prijs toe, de Reviewers Prize.
De Dubbelde Palmboom
Amsterdam – Foam – Bertien van Manen – Let’s Sit Down Before We Go
tot 24 juni 2012
Foam presenteert dit voorjaar de solotentoonstelling Let’s sit down before we go van Bertien van Manen (1942). Er zijn meer dan 60 foto’s te zien, allen gemaakt tussen 1991 en 2009. Met een kleinbeeldcamera op zak reisde Van Manen toen regelmatig en intensief door Rusland, Moldavië, Kazachstan, Oezbekistan, Oekraïne, Tatarstan en Georgië. Zij verbleef langdurig bij mensen die zij op haar reis ontmoette, leerde de taal en raakte veelal met hen bevriend. Dit leverde intieme en soms kwetsbare foto’s op die het resultaat zijn van een persoonlijke en oprechte relatie. In de humanistische benadering van Bertien van Manen zijn fotograaf en geportretteerde gelijkwaardig en is wederzijds respect voelbaar.
De titel van de tentoonstelling Let’s sit down before we go verwijst naar een oude gewoonte in Rusland: voor je op reis gaat, neem je een moment voor jezelf om te bedenken waar je vandaan komt, waar je heen gaat en waarom. Hetzelfde gold voor Bertien van Manen. Persoonlijke omstandigheden maakten dat zij vanaf 2010 minder reisde. Ze nam de rust om terug te kijken op haar projecten en reizen. Samen met de Engelse fotograaf Stephen Gill maakte ze een keuze uit ruim 15.000 negatieven. Ze was verbaasd te zien dat de tijd bijna heeft stilgestaan. Zo leek op haar foto’s het leven buiten de grote steden te nauwelijks veranderen.
Foam
Amsterdam – Huis Marseille – Guy Tillim – Second Nature
tot 3 juni 2012
De foto’s die Guy Tillim het afgelopen jaar in Frans-Polynesië en São Paulo maakte, tonen alles haarscherp maar benadrukken niets. De weersomstandigheden op het mistige vulkaanstrand op Tahiti zijn invoelbaar in elk verbluffend detail, maar men zoekt tevergeefs naar het gebruikelijke idioom voor de verbeelding van een tropische idylle. Dit eiland leeft immers voort in de Westerse verbeelding als een exotische uithoek met witte stranden, blauw water en naakte schonen. Guy Tillim geeft aan het landschap echter een nieuwe context.
Guy Tillim werd geboren in Johannesburg in 1962. Na afronding van zijn studie handel aan de universiteit van Kaapstad begon hij halverwege de jaren tachtig met fotograferen omdat hij letterlijk wilde zien wat er zich op dat moment in zijn land afspeelde. Van 1986 tot 1990 maakte hij onder meer deel uit van het fotografencollectief Afrapix dat de anti-apartheid strijd in Zuid-Afrika volgde. In de afgelopen dertig jaar legde hij de gevolgen van oorlogsconflicten vast in landen als Angola, Congo, Eritrea, Mozambique en Sierra Leone. Langzamerhand raakt Guy Tillim steeds sterker geïnteresseerd in het fotografisch medium en de macht van het beeld zelf, en is zijn werk doorgedrongen tot de kunstwereld.
Huis Marseille
Helmond – Gemeentemuseum Helmond – Martin Parr – Assorted Cocktail
24 april t/m 16 september 2012
Grote overzichtstentoonstelling van de Britse topfotograaf Martin Parr. Parr is van één van de meest invloedrijke en vernieuwende fotografen van onze tijd. Hij houdt de hedendaagse westerse samenleving een spiegel voor, een wereld van consumptie, massatoerisme en fastfood.
Gemeentemuseum Helmond
Den Haag – Fotomuseum – Pieter Hugo – This Must Be The Place
t/m 20 mei 2012
De carrière van de Zuid-Afrikaanse fotograaf Pieter Hugo (Johannesburg, 1976) is met recht ‘booming’ te noemen. Zijn monumentale foto’s, waarin het hedendaagse Afrika een hoofdrol speelt, krijgen inmiddels wereldwijde aandacht. Hij won al talloze prijzen, waaronder de KLM Paul Huf Award in 2008, en is recentelijk genomineerd voor de prestigieuze Deutsche Börse Photography Prize 2012.Het Fotomuseum Den Haag toont als eerste museum een uitgebreid overzicht van werk dat Hugo maakte tussen 2003 en 2011. Behalve veel onbekende foto’s, zijn uiteraard selecties te zien van zijn beroemdste series: The Hyena & Other Men, het bizarre Nollywood en het schrijnende Permanent Error. Zijn indrukwekkende portretten vertellen persoonlijke verhalen over mensen die aan de rand van de samenleving verkeren in zuidelijk Afrika.
De verschillen tussen het Westen en Afrika, rijk en arm, blank en zwart worden pijnlijk duidelijk in Hugo’s heldere composities. Veel van zijn series ontstaan doordat een krantenartikel of radio of televisie-item zijn belangstelling trekt. Van een vriend kreeg hij bijvoorbeeld een foto toegemaild van een groep mensen die rondreisde in Nigeria met hyena’s en pythons. Er deden wilde verhalen de ronde over wie deze mensen waren en wat zij deden. Hugo besloot ze op te zoeken en reisde een tijdje met hen mee. Dit resulteerde in de serie The Hyena & Other Men (2005-2007); een reeks portretten van een reizende groep straatartiesten die samen met hun – soms met geweld – getemde dieren geld verdienen door op te treden.
In de serie Permanent Error (2009-2010) maakt hij krachtige portretten van jonge mannen en vrouwen die leven op een immense vuilnisbelt van kapotte computers, moeder- en toetsenborden. Om aan geld te komen, winnen deze jonge mensen edele metalen uit de computers door ze te verbranden. De giftige dampen die hier bij vrijkomen maken de plek een hel op aarde waar de levensverwachting bijzonder laag is. Toch kijken de jongens die voor Hugo poseerden met een zelfverzekerde, uitdagende blik in de camera.
Van een andere orde is zijn serie over Nollywood (2008-2009) in Nigeria, na Hollywood en Bollywood de grootste filmindustrie ter wereld. Hier worden verhalen die eeuwenlang mondeling werden overgebracht, verteld in dramatische, over-geacteerde films waarin een hoofdrol is weggelegd voor thema’s als romantiek, hekserij, omkoperij en prostitutie. Het is deze wereld waarin levensechte en surreële elementen worden samengevoegd, die Hugo fascineert. Pieter Hugo is geen documentaire fotograaf, hij laat mensen altijd poseren voor zijn portretten. Ook in deze serie laat hij acteurs en assistenten poseren in de rol van een filmpersonage. Dit resulteert in absurde taferelen zoals een foto waarin een halfnaakte vrouw op een bed zit met een bloederig mes tussen haar borsten terwijl ze wezenloos in de lens staart. Of een prachtig uitgedoste vrouw in Nigeriaanse kleding die schijnbaar ongeïnteresseerd naast haar als duivel geschminkte man zit.
Fotomuseum Den Haag
